Τα web standards και η χρησιμότητά τους
Henny Swan, στις 26 November 2008 · Web standards ·
Το Διαδίκτυο βασίζεται σε τεχνολογίες που δουλεύουν μαζί και μας επιτρέπουν να επικοινωνούμε με έναν τρόπο που δεν υπήρχε ποτέ στο παρελθόν. Κανένα άλλο μέσο πριν το Internet δε μας έδινε τη δυνατότητα να αλληλεπιδρούμε, να αναζητούμε δεδομένα και να δουλεύουμε σε ομάδες πέρα από σύνορα και ανεξάρτητα από τη φυσική ικανότητα ή μη ικανότητά μας, καθώς καθόμαστε στο γραφείο μας ή σε ένα internet cafe ή μέσω μιας ασύρματης συσκευής.
"Η δύναμη του Internet" όπως είπε ο Tim Berners-Lee, ο άνθρωπος που ανακάλυψε το web, "είναι η παγκοσμιότητά του.
Η δυνατότητα πρόσβασης σε αυτό από τον καθένα, χωρίς να είναι καθοριστικός παράγοντας η φυσική του ικανότητα."
Όταν ο Tim Berners-Lee, ο σημερινός διευθύνων σύμβουλος του World Wide Web Consortium (W3C), ανακάλυψε το web είχε ένα όραμα που χωρούσε όλο τον πλανήτη και ήταν ισότιμο για όλους. Η HTML ήταν το απλό και ουδέτερο πρότυπο ή η γλώσσα που χρησιμοποιήθηκε για τη συγγραφή ιστοσελίδων που συνδέονταν μεταξύ τους με υπερσυνδέσμους. Καθώς αυξάνονταν οι απαιτήσεις μας, νέα πιο ανεπτυγμένα στοιχεία και ιδιότητες προστέθηκαν στην HTML, έτσι ώστε οι ιστοσελίδες να μπορούν να υποστηρίξουν εικόνες, φόρμες και το πιο σύνθετο περιεχόμενο που βλέπουμε σήμερα με τη χρήση της HTML 4.01.
Όλοι οι browsers θεωρητικά θα αντιμετώπιζαν το περιεχόμενο με τον ίδιο τρόπο. Όμως λίγα πράγματα στη ζωή είναι τόσο απλά και αυτό που ακολούθησε στη δεκαετία του '90 ήταν ο πόλεμος των browsers με τους Netscape και Internet Explorer να αντιμετωπίζουν την HTML με διαφορετικό τρόπο, καθώς αγωνίζονταν για την επικράτησή τους στην αγορά. Ακολούθησε ο καθορισμός των προδιαγραφών (specifications) για τις τεχνολογίες της W3C, όπως η HTML, τα CSS και κάπως έτσι φτάσαμε από το world wide web στο world wild web. Ως web developer ήσουν υποχρεωμένος να σχεδιάσεις για διαφορετικούς browsers και ως χρήστης συχνά βρισκόσουν εκτός διαδικτυακών τόπων που δε δούλευαν στον αγαπημένο σου browser. Νέες τεχνολογίες όπως το Flash και το PDF έκαναν ακόμα πιο έντονo τον κατακερματισμό των χρηστών με έμφαση στους ανθρώπους με ειδικές ανάγκες που πια έμεναν αποκλεισμένοι από πολλά websites.
Καθώς οι διαδικτυακοί τόποι είχαν αρχίσει να κατασκευάζονται με μια γλώσσα που θα την έλεγα την "αργκό" ("slang") των HTML, CSS και XHTML, π.χ. με κώδικα μη συμβατό, οι άνθρωποι τελικά είχαν μια πολύ διαφορετική εμπειρία από το ίδιο website ανάλογα τον browser ή τη συσκευή που χρησιμοποιούσαν, τη γλώσσα τους, από το αν χρησιμοποιούσαν βοηθητικές τεχνολογίες (screen readers, screen magnification, voice input) ή ακόμα κι αν απλώς προσπαθούσαν ν' αλλάξουν το μέγεθος των γραμμάτων ή τα χρώματα στην οθόνη τους. Αν οι ιστοσελίδες κατασκευάζονται με κώδικα εκτός προτύπων (standards), τότε υπάρχει το ρίσκο ένα website να "σπάσει" για έναν επισκέπτη. Αν κατασκευάζονται με κώδικα συμβατό των standards, μπορείς να είσαι πιο σίγουρος ότι όλοι οι χρήστες θα έχουν πρόσβαση σε αυτά. Ταυτόχρονα, θα είναι πιο εύκολα διαχειρίσιμα.
Όσο το web μεγάλωνε κι γινόταν πιο πολύπλοκο, το ίδιο συνέβαινε και με τα πρότυπα (standards). Το 1992 η HTML συμπεριέλαβε το στοιχείο img και σταδιακά ενσωμάτωσε καλύτερη υποστήριξη στις φόρμες, μέχρι που το 1999 ανακοινώθηκε η HTML 4.01. Είδαμε ακόμα τα SVG να υιοθετούνται από την W3C ως πρότυπο, είδαμε την εξέλιξη του CSS και πολλά ακόμα.
Η έλευση των Rich Internet Applications (RIA) και XMLHttpRequest έκανε το web του σήμερα να είναι πλουσιότερο και πιο αλληλεπιδράσιμο σε σχέση με αυτό που ήταν πριν 10 χρόνια. Αντί να περιμένουμε τις σελίδες να ξαναφορτώσουν ώστε να ανανεώσουν το περιεχόμενο στις οθόνες μας, μπορούμε πια να ανανεώσουμε συγκεκριμένες περιοχές μέσα στη σελίδα. Εκκολαπτόμενα standards όπως η σουίτα Accessible Rich Internet Applications (WAI ARIA) του Web Accessibility Initiative, που επιτρέπει σε screen readers να κατανοήσουν και να αλληλεπιδράσουν με RIA εφαρμογές, αυτή τη στιγμή αναπτύσσονται ταυτόχρονα με την HTML 5 ώστε να παρέχουν καλύτερη υποστήριξη για βίντεο, ήχο, κινούμενα γραφικά και φόρμες.
Καθώς η HTML δεν έχει ενημερωθεί από το 1999 δεν έχει νόημα να γίνει μια περιγραφή της. Ανάμεσα στις προτάσεις είναι πάντως πολλά νέα στοιχεία (elements) που στοχεύουν στην καλύτερη περιγραφή διάφορων περιοχών μιας ιστοσελίδας. Τέτοια είναι το article, το navigation, το footer και το aside. Παράλληλα βλέπουμε την εισαγωγή στοιχείων όπως video και audio, που φυσικά στόχο έχουν την υποστήριξη βίντεο και ήχου μέσα σε μια ιστοσελίδα και παράλληλα προβλέπουν τρόπους να γίνεται pause, stop και play. Οι Web Forms 2 μας βοηθούν εν μέρει στη διαχείριση λαθών και στο πως μπορούμε να τα ομαδοποιήσουμε αυτά για όλα τα websites και για όλους τους browsers. Όλα τα παραπάνω κάνουν την εισαγωγή video, τη δημιουργία φορμών πολύ ευκολότερα για τους designers και υπόσχονται μια καλύτερη εμπειρία για τους χρήστες.
Αν και η HTML 5 δεν αναμένεται να ολοκληρωθεί σύντομα, μπορούμε από σήμερα να δούμε τι θα έχουμε σε λίγα χρόνια, έστω και σε πειραματικό επίπεδο. Η Opera, ένας οργανισμός που συχνά είναι πρωτοπόρος στην εφαρμογή νέων standards, έχει έτοιμη μια πειραματική έκδοση του browser Opera 9.5 την οποία μπορείτε να κατεβάσετε και να έχετε εικόνα βάσει της HTML 5 των video, audio, Web Forms 2 και SVG.
Τα web standards βρίσκονται στον πυρήνα του σημερινού και του αυριανού ενιαίου web. Τα ανοιχτά web standards, όπως αυτά που αναπτύχθηκαν από την W3C κι άλλους αντίστοιχα ανοιχτούς οργανισμούς, όπως η Open Mobile Alliance και η WHAT-WG (η οποία δώρισε στην W3C τα αποτελέσματα της μελέτης της για την HTML 5), είναι απαραίτητα εάν επιθυμούμε ένα εναιαίο web, ανεξάρτητο από τις δεσμεύσεις της αγοράς. Η εφαρμογή των προτύπων σημαίνει ότι, παρά το γεγονός ότι μιλάμε διαφορετικές γλώσσες, χρησιμοποιούμε διαφορετικές συσκευές για το web ή έχουμε διαφορετικές φυσικές ικανότητες, μπορούμε να όλοι να έχουμε πρόσβαση και να αλληλεπιδράσουμε με το ίδιο περιεχόμενο. Ως web developer η εναρμόνιση με τα web standards σημαίνει ότι μπορείς να δημιουργήσεις υπέροχα websites που θα είναι εύκολο να συντηρηθούν με τη χρήση τεχνολογιών του web που θα είναι κοινή για όλους τους κατασκευαστές browsers, τους κατασκευαστές τεχνολογιών για άτομα με ειδικές ανάγκες και γενικά όλους τους εμπλεκόμενους της αγοράς και των σχετικών κοινοτήτων του web.
Πηγές
- Web Standards Project: Το παγκόσμιο project για τηνυποστήριξη και την εξάπλωση των web standards.
- Opera Web Standards Curriculum: συλλογή άρθρων πάνω στα web standards γραμμένα από τους κορυφαίους web designers και developers.
- World Wide Web Consortium: δημοσιεύσεις πάνω στα και οδηγίες χρήσης τους για web development.
- Web Accessibility Initiative: δημοσιευμένες οδηγίες και πηγές σε θέματα προσβασιμότητας στο web design.
Henny Swan
Η Henny έγινε μέλος της Opera ως Web Evangelist το Σεπτέμβριο του 2008 με σκοπό να κάνει γνωστά τα web standards και το ανοιχτό web. Πέρα από αυτό, είναι ειδικευμένη σε θέματα προσβασιμότητας και ευχρηστίας στο Διαδίκτυο από το τέλος της δεκαετίας του '90 όταν εργαζόταν στην Κίνα για λογαριασμό μιας εταιρίας πάνω στις μηχανές αναζήτησης. Από εκεί συνέχισε κι έγινε Senior Web Accessibility Consultant στο Royal National Institute of Blind People (RNIB), ένα φιλανθρωπικό ίδρυμα που υποστηρίζει τους ανθρώπους που είναι τυφλοί ή έχουν σοβαρά προβλήματα όρασης στην Αγγλία.
Η Henny έχει ειδικεύεται στο κομμάτι όπου τα πρότυπα προσβασιμότητας αλληλοεπικαλύπτονται με τις πρακτικές του ασύρματου Internet και της παγκοσμιοποίησής του ερευνώντας πως τα πρότυπα αυτά μπορούν να βοηθήσουν, όχι μόνο τους χρήστες των browsers και των άλλων συσκευών, αλλά και τις ίδιες τις εταιρίες.
Είναι μέλος του Web Accessibility Initiative (WAI) Education and Outreach Working Group (EOWG) όπως και στην συν-ηγεσία του International Liaison Working Group (ILWG) στο Web Standards Project (WASP). Γράφει στο Opera Developer Network, στο δικό της blog στο iheni.com και συμμετέχει με άρθρα στο UN Global Initiative for Accessible ICT (UN G3ICT).
Όταν δε βρίσκεται στο web μπορείτε να τη βρείτε σε ένα παλιό γυμναστήριο του νότιου Λονδίνου κάνοντας kick-boxing ή να μαγειρεύει κινέζικο για τους φίλους της.