Το καλύτερο design της ζωής σου
Γιάννης Κωνσταντακόπουλος, στις 15 October 2008 · Σχεδιασμός ·
Τι θα έκανες αν έπρεπε να δημιουργήσεις το πιο σημαντικό design της μέχρι τώρα πορείας σου; Το design εκείνο που θα σε έβγαζε από τη λίστα των γνωστών, πλην συνηθισμένων, σχεδιαστών για το Web και που θα σου άνοιγε τους ορίζοντες;
Πώς ξεφεύγεις από το μπλοκάρισμα και τις συνηθισμένες πρακτικές σου ώστε να δημιουργήσεις κάτι αληθινά δυνατό; Πώς τελικά βγάζεις τη δημιουργικότητά σου στην οθόνη;
Παρότι ξέρω ότι δεν έχουν όλες οι δουλειές την ίδια βαρύτητα, θέλω ν’ αντιμετωπίζω το κάθε μου νέο design σαν να είναι αυτό που θ’ αλλάξει για πάντα την ίδια τη ζωή μου προς το καλύτερο. Έτσι, έχω κάποιες αρχές, οι οποίες πάντα με βοηθάνε.
Τα υπέρ και τα κατά σου
Βρίσκω πολύ σημαντικό να έχει ο designer μια ρεαλιστική εικόνα για το τι μπορεί να πετύχει και τι όχι. Όσο καλύτερα το γνωρίζει, τόσο ξέρει τι να προβάλλει και τι να αποφύγει. Τι μπορεί να εκμεταλλευτεί και τι πρέπει να βελτιώσει.
Δε χωράει εδώ ούτε μετριοφροσύνη ούτε έπαρση. Χρειάζεται ενδοσκόπηση.
Παράδειγμα: ξέρω ότι τα δυνατά μου σημεία ως Web designer είναι η τυπογραφία και το χρώμα. Γνωρίζω πως να αναδεικνύω το κείμενο, να το κάνω να φαίνεται ελκυστικό και πολλές φορές να υποκαθιστώ άλλες πτυχές του design με την τυπογραφία.
Επίσης, ξέρω ότι εύκολα ή δύσκολα θα βρω για τα design μου, όχι μόνο μια παλέτα χρωμάτων που θα είναι αρμονική, αλλά που θα βγάζει την ατμόσφαιρα που η κάθε δουλειά απαιτεί.
Παράλληλα, γνωρίζω ότι το κομμάτι illustration για μένα δεν είναι το καλύτερό μου. Χρειάζεται να βελτιωθώ στο να αποδίδω με σχέδιο πτυχές του design, όπως π.χ. κουμπιά, backgrounds κλπ.
Έχοντας αυτή τη γνώση για τα υπέρ και τα κατά μου, προσπαθώ σε κάθε νέο μου design να παίζω τα δυνατά μου χαρτιά και κάθε φορά κι από λίγο να βελτιώνω τα σημεία που υστερώ. Βήμα βήμα πάντα. Βρίσκω αυτή την προσέγγιση πολύ αποτελεσματική.
Έμπνευση και στυλ
Και οι δύο λέξεις είναι εκτός του λεξιλόγιού μου. Τις απορρίπτω.
Ο κόσμος πιστεύει ότι η έμπνευση είναι κάτι σαν νεράιδα που έρχεται και σε βρίσκει εκεί που δεν το περιμένεις. Μετά σε ερωτεύεται, βγαίνετε έξω, περνάτε κολασμένες νύχτες κι ευτυχισμένες μέρες και μια μέρα ξαφνικά φεύγει και σ’ αφήνει στη αφάνεια. Βλακείες.
Εγώ ορίζω την έμπνευση ως την υποσυνείδητη βοήθεια που προκύπτει μέσω της προσπάθειας που έχει γίνει όλο το προηγούμενο διάστημα στον εγκέφαλο του designer.
Όταν λοιπόν ξυπνάς ένα πρωί και στο μυαλό σου όλα είναι καθαρά, και το design που δε σου έβγαινε, τώρα κυλάει σαν νερό είναι επειδή έδωσες το χρόνο και το χώρο στον εγκέφαλό σου να πάρει απόσταση από το θέμα και να το ξαναπροσεγγίσει διαφορετικά.
Μετά απ’ όλα αυτά, πιστεύω ότι τα πολύ επιτυχημένα designs είναι αποτελέσματα πολλής προσπάθειας και χρόνου. Προσπαθώ πάντα να έχω και τα δύο συστατικά στην πίσω τσέπη του παντελονιού μου.
Το στυλ, τώρα, είναι ό,τι πιο ανόητο έχει ακουστεί στο χώρο του Web design.
Στυλ είναι τα reflections και τα τεράστια γράμματα στο Web2.0. Στυλ είναι τα ανοιχτά γκρι γράμματα στο λευκό background που κάποιοι δήθεν designers το περνάνε ως άποψη. Στυλ είναι τα JavaScript εφέ όπου σώνει και καλά θα βλέπεις το μενού να σε ακολουθεί όσο κι αν scrollάρεις τη σελίδα σου προς τα κάτω.
Το στυλ μπορεί να κάνει ένα design σήμερα να φαίνεται μοντέρνο κι αύριο γελοίο. Είναι χρήσιμο για Web galleries, αλλά όχι για την ουσία του αποτελέσματος.
Το στυλ ταιριάζει στην τέχνη, αλλά όχι στο design. Γιατί το design και η τέχνη είναι δύο εντελώς διαφορετικά πράγματα. Το design σχετίζεται με την επικοινωνία και τη χρήση.
Δέχομαι με χαρά να προσπαθώ να αποκρυπτογραφήσω τα μηνύματα σε ένα πίνακα του Dali, αλλά θεωρώ απαράδεκτο το να μην μπορώ να διαβάσω το κείμενο εξαιτίας των αχνών γραμμάτων ή να μην μπορώ να βρω που είναι το κουμπί της επικοινωνίας.
Αυτός ο διαχωρισμός μεταξύ design και τέχνης πιστεύω ότι είναι ο δρόμος προς ένα επιτυχημένο website και τον τηρώ απαρέγκλιτα.
Κλείσε το Internet
Όταν καλούμαι να σχεδιάσω ένα website, βγάζω το καλώδιο του Internet από τη θύρα. Νομίζω ότι είναι απαραίτητο για δύο λόγους.
Ο πρώτος λόγος έχει να κάνει με την πρωτοτυπία (που δεν υφίσταται). Σε ένα Web που έχουν σχεδιάστει τα πάντα θεωρώ ότι ο μοναδικός τρόπος για να μπορέσει ο designer να βγάλει κάτι έστω κι ελαφρά πρωτότυπο είναι να κατανοήσει όσο το δυνατό πιο πολύ τον πελάτη του και να αποδώσει στην οθόνη τι αυτός θέλει να πετύχει. Μου είναι πολύ δύσκολο, έχοντας τόσες πηγές ένα κλικ μακριά μου, να μπορέσω να το κάνω αυτό. Έχοντας όμως αποσυνδεθεί από το Internet είμαι ένα βήμα πιο κοντά στο να πετύχω αυτό που θέλω.
Ο δεύτερος λόγος που θέλω να αποσυνδέομαι έχει να κάνει με τις συνεχείς αφορμές να χάνω την αυτοσυγκέντρωσή μου. Μπορεί αυτό να είναι ένα e-mail, μια πρόσκληση σε chat, ένα νέο feed, οτιδήποτε. Το design όμως είναι όπως η σοβαρή σχέση: απαιτεί αποκλειστικότητα.
Η αξία του brief
Σχεδιάζουμε για κάποιον άλλο 9 φορές στις 10. Αυτός ο άλλος είναι ένας πελάτης μας που τις πιο πολλές φορές θα μας δώσει πολύ επιφυλακτικά τα χρήματά του γιατί φοβάται (και πολύ καλά κάνει). Αυτός, λοιπόν, ο άνθρωπος θα περιμένει κάποια αποτελέσματα τα οποία θα τον βοηθήσουν να πετύχει τους στόχους του. Να πραγματοποιήσει τα όνειρά του.
Πόσο επαγγελματικό είναι, κατά συνέπεια, να μην απαιτεί ο designer ένα αναλυτικό brief του έργου; Πώς αλλιώς θα είναι σε θέση να καταλάβει από που ξεκινάει και που πρέπει να φτάσει;
Μου συνέβη να σταματήσω εγώ μια συνεργασία, γιατί ο πελάτης αρνούνταν να περιγράψει αναλυτικά τι ήθελε. Μου συνέβη επίσης να αποφύγω μια συνεργασία, γιατί μέσα από το brief αντιλήφθηκα ότι τελικά οι απαιτήσεις του πελάτη ήταν πολύ περισσότερες από το συμφωνηθέντα, το χρόνο ολοκλήρωσης του έργου και κατά συνέπεια και την αμοιβή.
Είμαι πια βέβαιος ότι ο designer που αποφεύγει να πιέσει για ένα κατανοητό και λεπτομερές brief πυροβολεί το δικό του πόδι.
Το αριστούργημα μπορεί να περιμένει
Πολλές φορές ο ενθουσιασμός που δημιουργεί ένα σημαντικό έργο δε γίνεται πράξη. Η δημιουργικότητα δε βρίσκει διέξοδο και η λευκή σελίδα του design παραμένει λευκή. Τι γίνεται τότε;
Για να ξεφεύγω από τέτοιες παγίδες αρχίζω να σχεδιάζω, πρώτα στο χαρτί και μετά στον υπολογιστή, διάφορες πιθανές εκδοχές. Πολλές φορές καμία από αυτές δεν οδηγεί στο τέλειο αποτέλεσμα που ήθελα να πετύχω.
Το επόμενο ερώτημα που προκύπτει αν κάποια από αυτές τις εκδοχές δουλεύει, αν μπορεί να σταθεί με αξιοπρέπεια κι ας μην είναι η ιδανική. Με αυτή προχωράω.
Πιθανόν να ακούγεται ως συμβιβασμός, αλλά δεν είναι. Συχνά αυτό που λειτουργεί απλώς καλά μπορεί να μετεξελιχτεί σε κάτι πολύ καλό. Δουλεύοντάς το όλο και περισσότερο να βελτιώνεται κι άλλο.
Όταν προκύπτουν τέτοιες περιπτώσεις, προσπαθώ να βρω τις πτυχές του design που πάσχουν και να προσπαθήσω να ξεπεράσω τον εαυτό μου. Σκέπτομαι τότε: “Ο Χ designer τι καλύτερο θα έκανε εδώ; Ο Ψ illustrator σε τι θα το βελτιώνε;” Σιγά σιγά αρχίζω να γίνομαι κάποιος άλλος και μερικές φορές το αποτέλεσμα με εκπλήσσει ευχάριστα.
Όλα αυτά γιατί όταν τα deadlines πιέζουν κι αυτό φθείρει όλες τις πλευρές, είναι ανακουφιστικό να αφήσεις το αριστούργημα για την επόμενη φορά, προκειμένου να βγει κάτι που να είναι όμορφο και λειτουργικό. Δεν είναι και λίγο αυτό!
Κάνουν όλα αυτά το καλύτερο design της ζωής σου;
Όχι. Αλλά ξέρω πολύ καλά ότι χωρίς αυτά θα κάνω το χειρότερο design της ζωής μου.
Οι παραπάνω αρχές είναι βασικές προϋποθέσεις για το καλύτερο design. Δεν ισχυρίζομαι ότι είναι εξίσου αποτελεσματικές για όλους, είναι σίγουρα όμως μια καλή αρχή.
Γιάννης Κωνσταντακόπουλος
Σχεδιάζει κι αναπτύσσει websites και γράφει κείμενα για το Web. Στο τέλος, μιλάει για όλα αυτά, με στόχο το Web να είναι χρήσιμo, εκτός από όμορφo. Είναι μέλος του ILG, που ανήκει στο Web Standards Project. Θα τον βρείτε στο porcupine colors.